قوانین و مقررات مالیاتی
قوانین مالیات نقل و انتقال املاک و حق واگذاری محل
آشنایی با مواد قانونی مرتبط با مالیات نقل و انتقال قطعی املاک، حق واگذاری محل، ارزش معاملاتی، ساختمانهای نوساز و مقررات مرتبط با انتقال املاک.
مالیات نقل و انتقال املاک چیست؟
مالیات نقل و انتقال املاک یکی از موضوعات مهم مالیاتی هنگام انتقال قطعی ملک است. مبنای محاسبه و تشخیص مالیات، بسته به نوع انتقال و شرایط معامله، بر اساس مقررات قانون مالیاتهای مستقیم و سایر مقررات مرتبط تعیین میشود.
در این صفحه مهمترین مواد مرتبط با نقل و انتقال املاک، ارزش معاملاتی، حق واگذاری محل و ساختمانهای نوساز به صورت موضوعی ارائه شده است تا مراجعهکننده بتواند ارتباط میان مقررات و محاسبات مالیاتی را بهتر درک کند.
نکته مهم: مبنای اصلی مالیات نقل و انتقال قطعی املاک، «ارزش معاملاتی»
موضوع ماده ۵۹ و مقررات مرتبط با ارزش معاملاتی است.
ارزش معاملاتی باید بر اساس مقررات مربوط، محدوده، نوع ملک و
زمان انتقال تعیین شود.
ماده ۵۹
مالیات نقل و انتقال قطعی املاک و حق واگذاری محل
قانون جاری متن ماده: نقل و انتقال قطعی املاک به مأخذ ارزش معاملاتی و به نرخ
پنج درصد (۵٪) و همچنین انتقال حق واگذاری محل به مأخذ
وجوه دریافتی مالک یا صاحب حق و به نرخ دو درصد (۲٪)
در تاریخ انتقال از طرف مالکان عین یا صاحبان حق
مشمول مالیات میباشد.
تبصره ۱
چنانچه برای مورد معامله ارزش معاملاتی تعیین نشده باشد،
ارزش معاملاتی نزدیکترین محل مشابه مبنای محاسبه
مالیات خواهد بود.
تبصره ۲
حق واگذاری محل از نظر این قانون عبارت است از حق کسب
یا پیشه یا حق تصرف محل یا حقوق ناشی از موقعیت تجاری محل.
مالیات نقل و انتقال قطعی ملک
ارزش معاملاتی × ۵٪
مالیات حق واگذاری محل
وجوه دریافتی مالک یا صاحب حق × ۲٪
توجه: مبنای محاسبه مالیات نقل و انتقال ملک در این بخش،
«ارزش معاملاتی» است و نباید آن را با قیمت روز یا
قیمت توافقی معامله یکسان دانست.
ماده ۶۴
تعیین ارزش معاملاتی املاک
مبنای تعیین ارزش معاملاتی موضوع ماده: ارزش معاملاتی املاک بر اساس مقررات ماده ۶۴ و توسط
کمیسیون تقویم املاک تعیین میشود.
ارتباط با محاسبه آنلاین: عددی که برای محاسبه مالیات نقل و انتقال موضوع ماده ۵۹
به عنوان «ارزش معاملاتی» استفاده میشود باید بر اساس
ارزش معاملاتی معتبر ملک، محدوده و زمان مورد نظر تعیین شود.
توجه: ارزش معاملاتی ملک با قیمت روز ملک یکسان نیست و مبنای
مالیات نقل و انتقال موضوع ماده ۵۹، ارزش معاملاتی مقرر
قانونی است.
ماده ۷۶
عدم مطالبه مالیات مضاعف در موارد مقرر
قانون جاری متن ماده: در مواردی که نقل و انتقال موضوع ماده (۵۲) این قانون
حسب مورد مشمول مواد (۵۹) یا (۷۷) باشد، وجه دیگری
بابت مالیات بر درآمد نقل و انتقال مزبور مطالبه
نخواهد شد.
این ماده در کنار مواد مرتبط باید با توجه به نوع معامله
و شرایط پرونده مورد بررسی قرار گیرد و نباید صرفاً
بر اساس عنوان معامله درباره وضعیت مالیاتی آن تصمیمگیری کرد.
ماده ۷۷
اولین نقل و انتقال ساختمانهای نوساز
مقررات ساخت و فروش حکم ماده: اولین نقل و انتقال قطعی ساختمانهای نوساز اعم از
مسکونی و غیره که بیش از دو سال از تاریخ صدور گواهی
پایان کار آنها نگذشته باشد، علاوه بر مالیات نقل و
انتقال قطعی موضوع ماده (۵۹) این قانون، مشمول مالیات
مقطوع به نرخ ده درصد (۱۰٪) به مأخذ ارزش معاملاتی
اعیانی مورد انتقال خواهند بود.
اشخاص حقیقی یا حقوقی، مشمول مالیات دیگری از بابت درآمد حاصل از ساخت و فروش موضوع این ماده نخواهند بود.
اشخاص حقیقی یا حقوقی، مشمول مالیات دیگری از بابت درآمد حاصل از ساخت و فروش موضوع این ماده نخواهند بود.
مالیات مقطوع ماده ۷۷
ارزش معاملاتی اعیانی × ۱۰٪
نکته: در موارد مشمول ماده ۷۷، مالیات این ماده علاوه بر
مالیات نقل و انتقال قطعی موضوع ماده ۵۹ بررسی میشود.
ماده ۱۸۷
مقررات سابق گواهی انجام معامله
مقررات سابق وضعیت مهم قانونی: ماده ۱۸۷ را نباید بدون توجه به مقررات جدید، به عنوان
مبنای جاری فرآیند فعلی انتقال ملک معرفی کرد.
بر اساس متن فعلی این صفحه، ماده ۱۸۷ به عنوان مقررات
سابق و منسوخ از تاریخ ۱۴۰۳/۰۴/۰۲ معرفی شده است.
ماده ۱۸۷ سابق: این ماده در گذشته دفاتر اسناد رسمی را مکلف میکرد
پیش از ثبت یا اقاله یا فسخ برخی معاملات، نسبت به اخذ
گواهی انجام معامله از اداره امور مالیاتی اقدام کنند.
برای این سایت: ماده ۱۸۷ بهتر است صرفاً با برچسب «مقررات سابق»
نمایش داده شود و نباید بدون بررسی مقررات جدید،
به عنوان مبنای جاری محاسبه مالیات یا فرآیند فعلی
نقل و انتقال معرفی گردد.
جمعبندی مواد مهم مالیات نقل و انتقال املاک
| ماده | موضوع | کاربرد در محاسبات | وضعیت |
|---|---|---|---|
| ۵۹ | مالیات نقل و انتقال قطعی ملک | ۵٪ ارزش معاملاتی | جاری |
| ۵۹ | حق واگذاری محل | ۲٪ وجوه دریافتی مالک یا صاحب حق | جاری |
| ۶۴ | ارزش معاملاتی | تعیین ارزش معاملاتی بر اساس مقررات مربوط | جاری |
| ۷۶ | مالیات درآمد نقل و انتقال | عدم مطالبه مالیات درآمد نقل و انتقال دیگر در موارد مقرر | جاری |
| ۷۷ | ساختمانهای نوساز | ۱۰٪ ارزش معاملاتی اعیانی در شرایط مقرر | جاری |
| ۱۸۷ | گواهی انجام معامله | مقررات سابق | منسوخ / مقررات سابق |
ارتباط مواد قانونی در محاسبه مالیات نقل و انتقال
ماده ۶۴ تعیین ارزش معاملاتی
ماده ۵۹ اعمال نرخ ۵٪
ماده ۷۷ مالیات ساختمانهای نوساز
در شرایط مقرر
مسیر اصلی محاسبه مالیات نقل و انتقال
ارزش معاملاتی
↓
ماده ۵۹
↓
نرخ ۵٪
↓
ماده ۵۹
↓
نرخ ۵٪
نکات مهم قبل از انتقال ملک
ارزش معاملاتی با قیمت روز بازار یکسان نیست.
نوع ملک و شرایط انتقال در بررسی مالیات اهمیت دارد.
در برخی ساختمانهای نوساز، مقررات ماده ۷۷ نیز
باید بررسی شود.
حق واگذاری محل و ملک دارای مقررات مالیاتی
یکسانی ندارند.
مقررات سابق مانند ماده ۱۸۷ نباید بدون بررسی
مقررات جدید، مبنای فرآیند فعلی قرار گیرند.
برای پروندههای واقعی، مقررات لازمالاجرا در
زمان انتقال و شرایط دقیق معامله باید بررسی شود.
FAQ
پرسشهای متداول مالیات نقل و انتقال املاک
مالیات نقل و انتقال قطعی ملک بر چه مبنایی محاسبه میشود؟
در چارچوب ماده ۵۹، مبنای محاسبه مالیات نقل و انتقال
قطعی ملک ارزش معاملاتی ملک است و نرخ قانونی مربوط
باید بر اساس مقررات لازمالاجرا بررسی شود.
آیا ارزش معاملاتی همان قیمت روز ملک است؟
خیر. ارزش معاملاتی یک مبنای قانونی برای محاسبات
مالیاتی است و لزوماً با قیمت روز بازار یا مبلغ
توافقشده بین خریدار و فروشنده یکسان نیست.
مالیات حق واگذاری محل چگونه محاسبه میشود؟
حق واگذاری محل دارای حکم مالیاتی جداگانه در ماده ۵۹
است و مبنای آن، طبق متن ارائهشده در این صفحه،
وجوه دریافتی مالک یا صاحب حق است.
آیا ساختمانهای نوساز مالیات دیگری هم دارند؟
در شرایط مقرر، اولین نقل و انتقال ساختمانهای نوساز
میتواند علاوه بر مالیات نقل و انتقال موضوع ماده ۵۹،
مشمول مقررات ماده ۷۷ نیز باشد.
آیا ماده ۱۸۷ هنوز مبنای فرآیند فعلی انتقال ملک است؟
ماده ۱۸۷ در این صفحه به عنوان مقررات سابق معرفی شده
است. برای فرآیند فعلی نباید صرفاً به مقررات سابق
استناد کرد و وضعیت قانونی لازمالاجرا باید بررسی شود.
چگونه مالیات نقل و انتقال ملک را محاسبه کنیم؟
برای برآورد مالیات، ابتدا باید اطلاعات ملک و ارزش
معاملاتی مربوط به آن مشخص شود و سپس مقررات قابل اعمال
بر نوع انتقال بررسی گردد.
محاسبه آنلاین مالیات نقل و انتقال ملک
برای برآورد مالیات نقل و انتقال، میتوانید از محاسبهگر مالیات نقل و انتقال املاک در سامانه مالیات آنلاین استفاده کنید.
ورود به محاسبه مالیات نقل و انتقالمنابع و مراجع رسمی
مبنای این صفحه، قانون مالیاتهای مستقیم و مقررات مرتبط با مالیات نقل و انتقال املاک، حق واگذاری محل، ارزش معاملاتی و مالیات ساختمانهای نوساز است.
مطالب این صفحه با هدف آموزش و ارائه اطلاعات عمومی تهیه شده است.
مقررات مالیاتی ممکن است بر اساس اصلاحات قانونی، بخشنامهها،
آییننامهها و زمان اجرای مقررات تغییر کند. در پروندههای واقعی،
وضعیت قانونی لازمالاجرا و اطلاعات دقیق معامله باید بررسی شود.